Pierwsza 10 atrakcji, które warto zaliczyć w Teheranie (ciąg dalszy nastąpi…)

Tym razem pościk stricte turystyczny. Skoro już wiemy, jak się poruszać po tym niezbadanym terytorium i jak przeliczać hajs, najwyższy czas zastanowić się, gdzie się udać. Przedstawiam moje propozycje:  

1. MURY BYŁEJ AMBASADY STANÓW ZJEDNOCZONYCH – murale przedstawiające Stany Zjednoczone jako diabła wcielonego i zwycięstwo islamskiej rewolucji, to punkt na mapie Teheranu, gdzie koniecznie trzeba się zatrzymać. W końcu to za tymi murami, w 1979 r. doszło do największego kryzysu dyplomatycznego w relacjach USA-Iran, kiedy irańscy studenci, żarliwi zwolennicy islamskiej rewolucji, wzięli za zakładników 52 dyplomatów i przetrzymywali ich w ambasadzie przez 444 dni (od 4 listopada 1979 r. do 20 stycznia 1981 r.). Przypomnę jeszcze, że za czasów monarchii na czele z szahem Mohammedem Rezą Pahlavim, jakkolwiek niewiarygodnie to może dzisiaj brzmieć, Stany Zjednoczone traktowały Iran jak jednego z największych sojuszników na Bliskim Wschodzie. Kryzys wewnętrzny spowodowany korupcją, złym gospodarowaniem zyskami z ropy i brutalnymi metodami zwalczania opozycji (praktykowanymi przez policję SAWAK) doprowadził do tego, że shah miał co raz więcej wrogów, szczególnie w środowiskach fundamentalistycznych. Tworzyły się zbrojne bojówki antyrządowe. Mohammed Reza Pahlavi próbował udobruchać islamskich opozycjonistów różnymi gestami wpasowującymi się w ich ideologię i postulaty, ale to nie powstrzymało rewolucji. Shah i członkowie jego rodziny musieli opuścić Iran. Sami Irańczycy dzisiaj podkreślają, że to co przedstawiają murale nijak ma się do powszechnej percepcji Irańczyków na temat Stanów Zjednoczonych. Wielu z nich odżegnuje się od polityki. Nie czuć, ani niechęci, ani urazy. Sporo Irańczyków, tak jak wspominałam w poście “Rodzina i obyczaje”, ma bliskich krewnych, którzy osiedlili się w Stanach na stałe. Dodam jeszcze, że obecnie budynek zajmuje któraś ze służb bezpieczeństwa, więc należy uważać z fotografowaniem. Mi akurat nikt nie zwrócił uwagi: 

Mural przedstawiający lidera Islamskiej Rewolucji Ayatollaha Khomeiniego

Statua Wolności z czachą zamiast głowy

2. WIEŻA AZADI – jest tak charakterystyczna dla Teheranu jak Pałac Kultury i Nauki dla Warszawy, choć w odwrotności do naszego symbolu stolicy, powstała na cześć kawałka historii do którego ludność odnosi się z sentymentem. “Azadi” w języku perskim znaczy “wolność”, a samą wieżę wzniesiono w 1971 r. z okazji 2500-lecia Imperium Perskiego.

Wieża Azadi

3. WIELKI BAZAR – znajduje się przy placu Imama Khomeiniego. Bazar robi przytłaczające wrażenie. Zawiły labirynt sklepów i straganów na niewyobrażalnej powierzchni ze strumieniem ludzi i handarzy nawołujących do siebie. Podzielony jest na sektory w zależności od sprzedawanych towarów, a można tutaj znaleźć wszystko, od dywanów, ciuchów, biżuterii, garnków po przyprawy. Na bazarze znajdują się też meczety. Szczerze powiedziawszy, sam obiekt szpeci, ale warto tam się udać, aby zgubić się w tym harmiderze.

Wejście do Wielkiego Bazaru

Ręcznie robione, za pomocą młotka i dłuta, obrazki z blachy

Orzeźwiające napoje z nasionami chia

4. WIEŻA TELEWIZYJNA MILAD – Znajduje się w północnym Teheranie, u stóp masywu górskiego Elbrus. Wysoka na 435 m (co plasuje ją na miejscu szóstym pod względem wysokości na świecie), mieści w sobie różnego rodzaju lokale, sklepy, sale konferencyjne i oczywiście nadajnik telewizyjny. Na szczyt można wjechać windą i wypić kawę z widokiem na całe miasto.

Wieża telewizyjna Milad

Kawusia latte z widokiem na masyw górski Elbrus

5. MUZEUM NARODOWE – znajdziemy w nim fragmenty ruin Persepolis, metalowe przedmioty codziennego użytku, monety, posążki, książki, ceramiczne wazy  i wiele innych wykopalisk pochodzące ze starożytności i z ery islamskiej.  Najbardziej przyciągającym uwagę obiektem jest Słony Mężczyzna z Zanjan (dobrze zakonserwowane przez sól zwłoki), a właściwie jego głowa i noga w skórzanym bucie. Podobno był górnikiem, który zmarł w III albo IV wieku n.e. Godziny otwarcia – 09:00 – 18:00 (w okresie letnim, poza sezonem do 17:00, w poniedziałki zamknięte). Cena biletu – 6 USD.

Muzeum Narodowe Iranu za fontanną

Inskrypcja głosząca potęgę i boskie powinowactwo Kserksesa

Fragment ruin Persepolis

Trupia główka z III/IV w. zakonserwowana w soli

Noga Słonego Człowieka z Zanjan

6. PARK LALEH – niedaleko Muzeum Narodowego znajduje się bardzo przyjemny park, gdzie można zaznać chwili odpoczynku w czasie zwiedzania Teheranu. W środku parku znajdują się zagrody z ptakami. Sporo ludzi przychodzi tutaj pospacerować i wypocząć na trawie.

Puchate kurki w parku Laleh

Kaczka z irokezem

7. PAŁAC SA’D ABAD – Ogromny kompleks pałacowy w rozległym parku. Przed islamską rewolucją służył jako letnia rezydencja szaha Mohammeda Rezy Pahlaviego, gdzie monarcha przyjmował zagranicznych gości. Na jego terenie znajduje się 18 pałaców, obecnie muzeów, które należały niegdyś do dynastii Qajar i Pahlavich. Kupując bilet przy wejściu musimy wskazać, które chcemy zwiedzić (ok. 2 USD za każde). Ja wybrałam Zielony Pałacyk, Biały Pałac Mellat (przy nim stoi niedokończony pomnik szhaha. Udało się odlać z brązu jedynie nogi, dalsze prace przerwała islamska rewolucja), Muzeum Królewskich Strojów Shams i Muzeum Królewskich Naczyń Ashraf. Po ogromnym terenie parku można poruszać się minibusami. Godziny otwarcia – 09:00 – 19:00, aczkolwiek ostatnie wejście jest o godz. 17:00.

Jedno z wejść do kompleksu pałacowego Sa’d Abad

Biały Pałac Mellat

Popiersie szaha Muhammeda Rezy Pahlaviego i jego żony Farah Diby. Farah była trzecią żoną monarchy. Pierwszą, nietrafioną, była przepiękna Fauzia – córka króla Egiptu Fuada. Małżeństwo zostało oficjalnie rozwiązane z powodu braku męskiego potomka (z małżeństwa zrodziła się córka Shahnaz). Drugie małżeństwo z Sorayą (córką irańskiego ambasadora w Niemczech) zakończyło się rozwodem z powodu bezpłodności księżniczki. Następnie, córka z pierwszego małżeństwa zeswatała ojca z Farah, którą poznała na uczelni. Farah urodziła szahowi czwórkę dzieci (2 synów i dwie córki). Bardzo dbała także o rozwój kultury i sztuki oraz dążyła do równouprawnienia kobiet w Iranie. Farah i jej dwójka najstarszych dzieci (syn Cyrus i córka Farahnaz) żyją do tej pory poza granicami kraju (w Stanach Zjednoczonych). Młodsze (Ali i Leila) zmagały się z problemami osobistymi, popełniły samobójstwo. Szah natomiast początkowo po wybuchu islamskiej rewolucji udał się do Stanów Zjednoczonych oficjalnie w celu leczenia (co dodatkowo zaogniło stosunki amerykańsko-irańska). Potem wraz z rodziną przeniósł się do Egiptu, gdzie wkrótce zmarł.    

Wnętrza Białego Pałacu

Ciuchy z różnych regionów Iranu w Muzeum Królewskich Strojów Shams

Ubrania rodziny monarchy, na zdjęciu można zobaczyć jak jego żona wyglądała w tej sukni

Porcelanowe naczynia z dekoracjami od Salvadora Dali

Naczynia z symbolem Iranu przed islamską rewolucją. Warto dodać, że tym symbolem posługiwał się Iran w sektorze pomocy humanitarnej, alternatywie do Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca (obecnie nie funkcjonuje w przestrzeni publicznej, gdyż przypomina “opresyjną monarchię szerzącą zachodnią kulturę”).

Zielony Pałacyk

Zdobienia z kawałków lustra na ścianach sypialni w Zielonym Pałacyku

8. PLAC TAJRISH – Tętniący życiem plac Tajrish z licznymi lokalami gastronomiczno-usługowymi, bazarem i meczetem Imamzadeh Saleh. W meczecie znajduje się grobowiec syna dwunastego szyickiego Immama – Musa al-Kadhima. W meczecie jest podział na sektor dla kobiet i oddzielny dla mężczyzn. Panie muszą założyć na siebie materiał przypominający prześcieradło rozdawany przed wejściem na teren meczetu. Należy także zdjąć buty. W środku przy grobowcu można zaobserwować rozmodlone, czasami łkające kobiety, które wrzucają przez kratkę banknoty. Zwykle modlą się w konkretnej intencji, a pieniądze mają służyć za ofiarę.

Plac Tajrish

Lokal nad rondem przy placu Tajrish

Pan sprzedaje kukurydzę z grilla przy placu Tajrish

meczet Imamzadeha Saleha

Kobiety modlą się przy grobowcu Musa al-Kadhima

9. MUZEUM SZTUKI WSPÓŁCZESNEJ – zlokalizowane jest przy parku Laleh. Znajduje się w nim około 3 tys. dzieł z XIX i XX w. Otwarcie muzeum zainaugurowała w 1977 r. Farah Pahlavi. Sam kształt budynku jest niebanalny, przypominający ślimaka. Część muzeum znajduje się pod ziemią. Można tu znaleźć sporo znanych nazwisk (Picasso, Warhol, Lichtenstein, Kandinsky czy Pollock) choć irańscy malarze też imponują swoim geniuszem artystycznym. Godziny otwarcia – 10:00 – 18:00 (w soboty zamknięte). Wstęp: 5 USD.

Wejście do Muzeum Sztuki Współczesnej

Picassa każdy rozpozna

Kandinsky

Pollock

Warhol

Moje ulubione dzieło w zbiorze Muzeum Sztuki Współczesnej w Teheranie – “Piano War” Ali Akbara Sadeghi. Pastelowy obraz przedstawiający bitwę z mnóstwem różnych zabawnych szczegółów, wystarczy się przyjrzeć ;)

10. MOST TABIAT – oświetlony na niebiesko dreptak, rozciągający się nad ulicą, idealny na wieczorny spacer.